Giải Trí - CÁCH TRANG TRÍ NHÀ XƯA - Công Ty TNHH Dịch Vụ Du Lịch Tín Việt
Công Ty TNHH Dịch Vụ Du Lịch
Tín Việt
Hotline: 0937 47 79 76 - 0901 238 258
TƯ VẤN TOUR TRONG NƯỚC
Lệ Hằng 0931 211 299
H. Long 0901 238 258
TƯ VẤN TOUR NƯỚC NGOÀI
Thuỷ Anh 0933 052 979
Trung Tín 0937 477 976
VISA, passport, VÉ MBAY
Th. Dương 0901 253 279
Thủy Anh 0967 261 274
Giải trí > CÁCH TRANG TRÍ NHÀ XƯA
CÁCH TRANG TRÍ NHÀ XƯA

Trang trí nhà cửa ngày xưa không được tự do xây cất, bày trí như hiện nay. Thể thức vẫn phải theo tục lệ khuôn khổ và sự hạn chế trong đời sống. Tuy vậy công việc trang trí có rất nhiều ý nghĩa, theo xu hướng tín ngưỡng, tôn giáo mà cũng theo nguyên tắc giáo dục truyền thống, phát huy đạo đức, tinh thần gia tộc. Cũng phải nói thể thức đó cũng bao gồm khoa học kỹ thuậtma2 theo từng thời kỳ và cũng là nghệ thuật. Mỹ thuật nước ta boa giờ cũng đặc trưng. Nghệ thuật bao giờ cũng có tính cách biểu trưng, hàm ý, trên từng nét hoa văn, trên từng chữ đại tự, cho dù theo thể cách khải thư hay viết tháo, hoặc cải tiến giả hình.

CÁCH TRANG TRÍ NHÀ CỬA THỜI XƯA

            Trang trí nhà cửa ngày xưa không được tự do xây cất, bày trí như hiện nay. Thể thức vẫn phải theo tục lệ khuôn khổ và sự hạn chế trong đời sống. Tuy vậy công việc trang trí có rất nhiều ý nghĩa, theo xu hướng tín ngưỡng, tôn giáo mà cũng theo nguyên tắc giáo dục truyền thống, phát huy đạo đức, tinh thần gia tộc. Cũng phải nói thể thức đó cũng bao gồm khoa học kỹ thuậtma2 theo từng thời kỳ và cũng là nghệ thuật. Mỹ thuật nước ta boa giờ cũng đặc trưng. Nghệ thuật bao giờ cũng có tính cách biểu trưng, hàm ý, trên từng nét hoa văn, trên từng chữ đại tự, cho dù theo thể cách khải thư hay viết tháo, hoặc cải tiến giả hình.

Ngày nay, thợ nề được coi là thợ chủ yếu trong xây dựng, Xưa, thợ mộc là chính. Thợ mộc còn là nhà điêu khắc dân gian, một nghệ nhân có kỹ xảo, kinh nghiệm truyền thống. Thợ mộc không chỉ dựng cột bắc kèo mà còn rành kỹ thuật ráp nối chắc chắn không cần đinh, ốc như ngày nay. Thợ mộc còn có khả năng biến một khúc gỗ, thân cây nặng nề thành một vật có hồn, thanh thoát, biểu lộ sự thoải mái, uốn lượn nhẹ nhàng.

Ngày nay, bất cứ ai có tiền nhiều muốn xây dựng nhà lớn theo kiểu nào cũng được. Ngày xưa, việc này bị chi phối theo luật lệ, ấn định nguyên tắc theo từng giai cấp, địa vị xã hội của gia chủ.  Vua quan có thể cách riêng. Dân có giới hạn, không được quyền trang trí theo, nếu không sẽ bị ghép vào tội “ Tiến vị”.

Muốn cất nhà, trang trí ra sao, người xưa ta phải vừa tuân theo luật của nhà vua, vừa tuân theo lệ làng và còn phải tuỳ thuộc vào tín ngưỡng, phải cầu xin thánh thần phải chọn ngày tốt xấu, phải coi tuổi, có lắm việc nhiêu khê phải làm,…

Mọi việc trang hoàng bài trí bên trong nhà cũng có luật lệ quy định. Đó là chưa nói đến việc “làm cách sao cho người đời khỏi có tiếng chê bai mà ngược lại, được tiếng khen là nhà có quy củ, nề nếp, nhất là nhà có,…. Văn học”.

Luật Gia Long triều Nguyễn, ở điều 156 nghiêm khắc:

“ Tất cả nhà cửa xe cộ, áo quần và tất cả mọi vật dụng của quan chức và thường dân phải phận biệt rõ rệt. Ai dùng trái phéo thì bị tội. Nhà cửa thường dân không dựng trên một bệ đôi lợp mái đôi và làm gác”.

Nhà dân cất trong phố thị, trên những con đường vua vi hành qua, không được mở cửa sổ để tránh nhìn trộm vua. tại khu phố cổ ở Thủ đô Hà Nội ngày nay vẫn còn nhiều nhà không mở cửa sổ.

Trong nhà không được sơn phết trang hoàng. Mọi sự tô điểm đòn thượng lương, nóc nhà, sườn nhà và trong nhà điều có sắc lệnh quy định:

Các quan đại thần nhất, nhị phẩm trang hoàng đòn thượng lương, nóc nhà, sườn nhà bằng hoa lá hoặc đầu thú loại bốn chân như Cọp, Rùa, Sư Tử.

Từ Tam phẩm đến ngũ Phẩm chỉ được trang hoàng đề tài thú vật bốn chân

Từ lục phẩm trở xuống không được phép trang hoàng gì cả.

Dĩ nhiên, người dân không dám phạm vào những điều cấm, nhưng vật trang trí theo thể cách riêng, rất mĩ thuật có ý nghĩa mà không phạm luật triều đình cấm như sau:

Dùng chữ và đề tài trang trí chữ thường có: Thọ, Phúc, Hỷ. Đề Tài “Bát bửu”  tượng trưng cho sự bất tử, được thông dụng, hình ảnh về các vật như: Quạt, thanh gươm, cây lá, cành tre, các loại hoa, bầu rượu, phách, sáo,…. được khai thác. Hoa sen là biểu tượng trang trí được chuộng gần như ở khắp mọi nhà.

Từ vua đến dân, tuỳ theo địa vị, các đề tài trang trí xưa gồm có:

  • Tứ linh: Long, ly, quy, phượng.
  • Từ bửu hoặc tứ thời: Mai, cúc, trúc hoặc tùng, cúc, trúc, mai.
  • Tam đa: Phúc, lộc, thọ (tượng trưng cho con Dơi, con hưu và cây Tùng).
  •  Đề tài thảo mộc với hoa, lá, cây, quả. Mỗi loại cây có tính cách tượng trưng riêng.

Các đề tài khác: Cọp, sư tử, mây, nước, lửa.

Ý nghĩa:

  • Cây trúc: tượng trưng cho người quân tử, sự tiết độ khôn ngoan.
  •  Cây tùng: tượng trưng cho sự trường thọ.
  • Hoa cúc: tượng trưng cho sự hạnh phúc.
  • Hoa sen: tượng trưng cho sự thanh khiết.
  • Hoa vạn thọ: tượng trưng cho sự sống lâu.

Để tăng thêm linh hoạt cho sự trang hoàng, những cây cảnh được nghệ nhân boà chuốt sửa chữa, chạm trỗ cho biến thành những giống vật:

Trúc thành Công

Mai thành Phượng

Hoa Sen thành con Rùa,

Hoa cúc thành Con Kỳ Lân…

Đến những chữ “ Phúc, Lộc, Thọ” cũng được biến hoá thành hình mặt rồng, đầu phượng.

Tại các ngôi nhà thờ, còn có những bức hoành phi, câu đối. Những hàng chữ thờ này thường nói lên những tính tốt của tổ tiên, lòng sùng kính của con cái, sự nghiệp cùa ông cha và sự mong mỏi của chủ nhân để theo gương các người về trước.

Trước nhà khách, nhiều nhà còn có hòn non bộ. Hòn non bộ đặt trong bể với những cảnh giúp chủ nhân tìm thấy sự thư thái trong tâm hồn, tìm được nhẹ nhàng, thanh tao và dịu dàng,…. trong cuộc sống.

BỐ TRÍ TRONG NHÀ:

Bàn thờ gia tiên kê ở giữa nhà. Hai bên, tại nhiều gia đình ở miền nam, người ta thường để tủ đứng bằng gỗ cẩm lai có cẩn ốc xà cừ thờ Thổ Công, Bàn thờ Thánh Sư,… Nhiều gia đình còn dùng ở hai bên thờ họ ngoại.

Trước bàn thờ Gia Tiên là nơi Gia trưởng tiếp khách, hoặc hàng ngày uống trà, ngâm thơ. Nhiều nhà có đặt trước bàn (tủ) thờ một cái bàn dài có nhiều ghế gọi là bàn Gia Tiên hay Bàn Trưởng Thượng.

Ở Hai bên có kê bộ ghế Ngựa hoặc Phản, Con cháu tiếp khách ở hai bên này. Ở căn nhà chính này, trừ ngày giỗ tết, đàn bà con gái không được bén mảng tới. Đàn bà tiếp khách ở nhà ngang hoặc ở buồn riêng.

Ngày nay ở thôn quê, việc gìn giữ nếp cũ vẫn được bảo tồn và các bà thường tránh tiếp khách ở gian nhà thờ. Tục này do ở việc phụ nữ không được phép có mặt ở nơi tế tự, từ xưa.

Nam, nữ dù ở trong nhà vẫn có sự khác biệt, bởi vậy, buồng trai gái ở riêng, nhà chính thường hướng nam, buồng con trai ở phía tây gọi là tây phòng, buồng con gái ở phía đông gọi là đông phòng. Nếu nhà không làm theo hướng nam thì phòng con trai ở bên tay phải bàn thờ gọi là Hữu phòng, phòng các con gái ở đên trái gọi là tả phòng. Nếu nhà đông người, con gái phải ở căn nhà phụ, nhưng trai gái vẫn ở riêng phòng.

Việc phân biệt tả hữu phòng hiện nay không còn nữa. Dù sao trai gái vẫn tránh sự chung đụng. trường hợp ở các đô thị vì quá chật chội, không có phòng riêng cho các con, người ta cho trai gái ngủ giường riêng biệt.

--------------------------------------------------------------------------

dulichtinviet.com 



Trung Tín (_ISTOK Văn hoá lễ tục ABC)